0

دستگاه تناسلی مرد

دستگاه تناسلی مرد

نام علمی :
Male genital system

به دو بخش تقسیم می شود:

1.گنادها: ارگان اصلی تولید کننده سلول های جنسی (گامت) بوده و در مرد بیضه نام دارد.

2.ساختمان های فرعی:

الف-مجاری که اسپرم را به خارج از بدن هدایت می کنند که شامل: اپیدیدیم، مجرای وابران، مجرای انزالی و پیشابراه می باشند.

ب.غدد وابسته جنسی شامل: غدد پروستات، کیسه های منوی، پیازی_پیشابراهی (بولبواورترال) است.

ج.ساختمان های محافظتی شامل اسکروتوم، طناب اسپرماتیک

د.پنیس که اندام تناسلی است و مجرای پیشابراه اسفنجی از ضخامت آن عبور می کند.

پرینیوم(Perineum)

ناحیه لوزی شکلی است که بین دو ران قرار گرفته و حدود زوایای آن در جلو، سیمفیزپوبیس و عقب راس کوکسیکس است. زوایای طرفی این فضا به توبروزیته ایسکیوم محدود م یشود. اگر خطی عرضی دو توبرزیته ایسکیوم راست و چپ را بهم متصل کند فضای لوزی
شکل پرینئوم به دو ناحیه مثلثی در جلو ( مثلث اداری_تناسلی) و عقب (مثلث آنال) تقسیم می گردد. در مثلث قدامی در مرد، اعضای تناسلی خارجی (پنیس و اسکروتوم) قرار دارند و در مثلث خلفی مقعد قرار دارد.

بیضه(Testis)

بیضه ها یک جفت ساختمان بیضی شکل بوده که طول آن 5-4 سانتی متر و وزن آن حدود 15-10 گرم است. بیضه چپ 1 سانتی متر پایین تر از بیضه راست قرار دارد که به این دلیل طناب اسپرماتیک چپ بلندتر است . هر دو بیضه در کیسه اسکروتوم قرار دارند
و به وسیله طناب اسپرماتیک آویزان هستند. طناب اسپرماتیک محتوی عروق و اعصاب بیضه ایو مجرای وابران (Ductus deference) است. عروق بیضه ای از طریق طناب اسپرماتیک به بیضه رسیده و مجرای وابران از بیضه شروع شده و از طریق کانال اینگوینال وارد لگن می شود.

ساختمان بیضه: بافت همبند متراکم سفید رنگی که کاملا بیضه را پوشانده، از کناره خلفی بیضه سپتوم هایی به  داخل فرستاده و پارانشیم بیضه را به 250-200 لبول تقسیم می کند. این پوشش را تونیکا آلبوژینه (پوشش سفید رنگ) می گویند.

هر لبول بیضه ای از 3-1 لوله بهم پیچیده بسیار نازک به نام لوله منی ساز (Seminiferus tubules) تشکیل شده است. هر یک از لوله ها حدود 75 سانتی متر طول دارد. این لوله های بهم پیچیده طوری منظم شده اند که انتهای پهن آنها به طرف سطح بیضه
و انتهای باریک تر به طرف مدیاستینوم بیضه قرار  دارد و در این ناحیه بیضه با هم شبکه بیضه ای (Rete testis) را تشکیل می دهند. این شبکه از حدود 500-400 لوله کوچک تشکیل گردیده است که بهم متصل می شوند. در نهایت اسپرم های ساخته شده در لوله منی ساز توسط 20-10 لوله
بنام مجاری وابران (Efferent duct) از انتهای فوقانی بیضه، وارد سر اپیدیدیم می گردند.

در لا به لای لوله های بهم پیچیده، در هر لبول بیضه سلول هایی بنام سلول های لایدیگ (Leydig cells) قرار دارند که هورون جنسی مردانه یا تستوسترون را تولید و به جریان خون می برند.

خونرسانی به بیضه: شریان بیضه ای (Testicular artery) از شریان آئورت شکمی منشعب و با عضله پسوآس ماژور و حالب تقاطع کرده و به سوراخ عمقی مجرای اینگوینال می رسد. این شریان پس از عبور از مجرا همراه با سایر عناصر دیگر
طناب اسپرماتیک به بیضه م یرسد. وریدهای بیضه پس از جمع آوری خون بیضه، یک شبکه وریدی عنکبوتی (Pampiniform) تشکیل داده و در هنگام صعود در طناب اسپرماتیک در هم ادغام شده اند. ورید بیضه ای چپ (L. testicular vein)به ورید کلیوی چپ و ورید بیضه ای راست به ورید اجوف
تحتانی تخلیه می شوند.

مجاری جنسی

اپیدیدیم (Epididimis)

اپیدیدیم لوله بهم پیچیده ای است که از بافت فیبروز پوشیده شده است و اسپرم ها در آنجا مراحل نهایی بلوغ و تکامل خود را تکمیل می نمایند. این لوله قطر بسیار کمی داشته و طول آن بین 6-4 متر است. این عضو به شکل حرف ( و ) است و از 3 قسمت
تشکیل شده که عبارتند از:

الف- سر: روی انتهای فوقانی بیضه قرار دارد و به وسیله مجاری وابران به بیضه متصل است.

ب-تنه: در امتداد لبه خلفی بیضه است و بین سر و دم قرار دارد.

ج- دم: روی انتهای تحتانی بیضه قرار می گیرد و با وازدفرانس ادامه می یابد.

مجاری وابران حدود 20-10 لوله هستند که وارد سر اپیدیدیم شده و در هم ادغام می شوند و در نهایت یک لوله تشکیل می گردد که انتهای تحتانی بیضه به بعد به آن وازدفرانس گفته می شود. اپیدیدیم مجرای خروج اسپرم از بیضه است.

مجرای دفران (Ductus deference) 

مجرای دفران از ادامه دم اپیدیدیم و انتهای تحتانی بیضه شروع ، در لبه عقبی بیضه همراه با عناصر دیگر طناب اسپرماتیک صعود نموده و پس از عبور از مجرای اینگوینال وارد لگن می گردد. مجرای دفران در عقب مثانه کمی متسع شده که به این قسمت
آمپول گفته می شود. سرانجام مجرای دفران به مجرای کیسه منوی ملحق و مجموعه مجرای انزالی را می سازند. اسپرم ها از طریق مجرای دفران از دم اپیدیدیم به مجرای انزالی و سپس مجرای ادراری انتقال می یابند.

مجرای انزالی  (Ejaculatory duct)

لوله کوتاهی است که از اتصال مجرای دفران و مجرای کیسه منوی تشکیل شده و پس از عبور از ضخامت غده پروستات به بخش پروستاتیک مجرای ادرار وارد می گردد.

مجرای ادراری (Urethra) در مرد

مجرای ادراری مردانه مجرای مشترک سیستم ادراری و تناسلی محسوب می گردد. این مجرا سه قسمت دارد و در شروع لوله کوچکی است که از غشاء مخاطی مفروش کننده مثلث مثانه پوشیده که در ضخامت بافت مثانه قرار دارد. قسمت اول مجرای ادراری یا بخش پروستاتیک
(4-3 سانتی متر) پس از ترک مثانه از ضخامت پروستات عبور نموده که در آنجا مجاری انزالی راست و چپ به آن ملحق می شوند. ترشحات غده پروستات هم در این قسمت، به مجرای ادرار تخلیه می شود. قسمت دوم مجرای ادرار یا بخش غشایی (1-2 سانتی متر) پروستات را ترک و به طرف پایین
و جلو آمده و وارد پرده ای عضلانی ه نام دیافراگم ادراری تناسلی (Urogenital diaphragm) می گردد.

قسمت سوم یا بخش اسفنجی پیشابراه به طرف بالا تمایل پیدا کرده وارد قاعده پنیس شده و سپس در ضخامت جسم اسفنجی، تمام طول پنیس را طی می نماید. مجرای ادراری مربوط به دو سیستم اداری و تناسلی است و هنگام تخلیه مایع منی بوسیله عملی رفلکسی
در عضلات اسفنگتری مجرای ادرار که در محل شروع این مجرا وجود دارد، ادرار قطع می گردد.

دستگاه تولید مثل مردانه

غدد فرعی تناسلی

کیسه های منوی (Seminal vesicle): بن بست های بهم پیچیده ای هستند که در پایین قاعده مثانه و در جلوی رکتوم قرار دارند. حدود 70% از مایع منی توسط اپیتلیوم ترشحی لوله های بهم پیچیده و شاخه شاخه کیسه های منوی تولید می
گردد. فروکتوز فراوان ترین کربوهیدرات موجود در مایع منی و منبع انرژی برای حرکت اسپرم ها پس از انزال است . مقدار ترشحات کیسه منوی به کافی بودن مقدار تستوسترون بستگی دارد.

غده پروستات(Prostate gland): پروستات یک غده لوله ای-حبابی است که کپسولی لیفی  الاستیکی از جنس عضلات صاف آن را احاطه می کند. این غده به شکل یک بلوط در زیر مثانه قرار دارد و مجرای ادراری از ضخامت آن عبور می کند.
در مردان مسن بر اثر هیپرتروفی و بزرگ شدن این غده ممکن است مجرای ادرار تنگ یا کاملا مسدود شده و دفع ادرار را با مشکل مواجه سازد. ترشحات لوبهای غده پروستات قلیایی بوده و یک سوم مایع منی را تشکیل می دهد. مایع پروستاتی تولید شده، درزمان انزال در این غده ذخیره
می شود. حالت قلیایی مایع منی باعث می گردد که اسپرم در مقابل حالت اسیدی مجرای ادرار (در مرد) و واؤن (در زن) محافظت شده و قدرت حرکت آنها افزایش یابد. اسیدیته بالا موجب مرگ اسپرم ها و عقیمی می گردد. محیط قلیایی مجرای ادرار حرکت اسپرم ها را نیز تسهیل می کند. این
غده خاستگاه بسیاری از سرطان های خوش خیم و بد خیم است.

غدد پیازی-پیشابراهی (Bulbourethal glands) یا کوپر

این غده لوله ای-آسینی به تعداد دو عدد به اندازه و شبیه یک نخود بوده و در ضخامت دیافراگم ادراری تناسلی قرار دارند. این غده مجرایی به طول 2.5 سانتی متر بوده که در بخش اسفنجی مجرای ادرار باز می شوند. مایع قلیایی تولید شده در آن مانند
غدد تناسلی دیگر نقش مهمی در مقابل اسیدیته مجرای ادرار (در مرد) یا واژن (در زن) دارد. موکوس مترشحه توسط این غدد ترشح شفاف بوده و بعنوان یک نرم کننده (Lubricant) مجرای تناسلی عمل می کند.

ساختمان های محافظتی

اسکرتوم یک کیسه پوستی است که از ناحیه پرینه آویزان شده و به وسیله یک دیواره ناکامل به دو بخش راست و چپ که هر کدام یک بیضه است تقسیم می شود. انتهای فوقانی آن بخش لوله ای شکلی است که مجرای دفران و عروق بیضه ای را
پوشانده است و به آن طناب اسپرماتیک می گویند. فاسیای دارتوس درست در زیر پوست اسکرتوم قرار دارد. این فاسیا محتوی عضله دارتوس است که با انقباض خود بیضه را به بدن نزدیک کرده تا دمای لازم برای اسپرماتوژنر تنظیم گردد. در زیر این فاسیا، فاسیای اسپرماتیک خارجی(External
spermatic fascia) است که ادامه نیام عضله مایل خارجی شکم است. در عمق این فاسیا، نیز فاسیای کرماستر قرار دارد که محتوی رشته های عضله کرماستر و ادامه رشته های عضله مایل داخلی شکم است که در بالا کشیدن بیضه بسیار قوی تر از عضله دارتوس عمل م یکند. داخلی ترین لایه،
فاسیای اسپرماتیک داخلی (Internal spermatic fascia)  است که ادامه فاسیای عرضی شکم است و عناصر طناب اسپرماتیک را بهم متصل می کند.

سرما و تحریکات جنسی باعث انقباض هر دو عضله می شوند. درجه حرارت طبیعی که بیضه ها در آن به فعالیت می پردازند 3 درجه کمتر از حرارت طبیعی بدن می باشد. بهمین دلیل بیضه در خارج از بدن قرار گرفته است. اگر این حرارت کمتر از 3 درجه گردد،
بیضه به بدن نزدیک می شود تا از حرارت بدن استفاده کند. در محیط داخلی بدن و در شرایطی که محیط خیلی گرم باشد تولید اسپرماتوزوئید مختل و میزان باروری فرد کاهش می یباد.

پنیسPenis: از دو قسمت  ریشه (Root) و تنه (Trunk) تشکیل شده است. ریشه دارای یک توده بنام پیاز (Bulb) در وسط دو ستون (Crus) در طرفین می باشد که به شاخه های ایسکیو پوبیس اتصال دارند.

تنه پنیس: همان امتداد ریشه بسمت جلوست بطوری که ادامه پیلز در ضخامت پنیس بنام جسم اسفنجی (corpus spongiosum) و ادامه پایه ها اجسام غاری ( corpus cavernosum) نامیده می شود. انتهای جلویی جسم اسفنجی در انتهای پنیس
حجیم شده و گلنز (Glans) نام دارد که توسط چینی پوستی به نام حشفه (Prepuce) احاطه شده است. حشفه در افراد مسلمان با عمل ختنه (circumcision) برداشته می شود.

دستگاه تولید مثل مردانه

 

 

نظرات کاربران

  •  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *